16 Haziran 2011 Perşembe
Ey Türk Faşisti!
Ey Türk Faşisti!
Birinci vazifen Türk matbaalarını yıkmak, makineleri ısırmak, demirleri dişleyip duvarlara saldırmaktır. Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegane temeli, gazeteleri çamurlara serip, üzerlerinde ağzın köpürünceye kadar tepinmektir. Bu temel partinin hazinesidir..
Bir gün nümayiş yapmak için emir alırsan, bütün polisleri yanı başında bulacaksın.
Meydanlarda, kitaplarını yaktığın, namuslu insanlar, bütün dünyada eşi emsali görülmemiş şekilde işkenceye tabi tutulabilirler. Emniyet müdürlüğümüzde dövülebilir. Demir ahmet tarafından sövülebilir. Bütün malları mülkleri zaptedilmiş, matbaaları yakılmış, gazeteleri kapatılmış, evleri tarumar edilmiş , çoluk-çocuğu dağıtılmış , haneleri işgal, kendileri perişan edilmiş olabilir.
Bütün bu şartlardan daha elim ve daha vahim olmak üzere, Amerika’dan borç dahi alınabilir. hatta bu borç alınan paralar ziyafetlerde yenebilir.
Ey faşist yumurcakları ! İşte bu ahval ve şerait içinde dahi bütün bu yapılanları kafi görmeden, vazifen matbaaları yıkmak, makineleri ısırmak, namuslu vatanperverleri parçalamaktır. Muhtaç olduğun kazma, balta halk partisinin ambarlarında mevcuttur.
Aziz Nesin
13 Haziran 2011 Pazartesi
Seçim Sonuçları Olumlu mu Olumsuz mu?
Bizi nasıl bir dönem bekliyor. Bunun analizini yapayım. Analiz diyince matematik girecek tabi ki işin içine.
2007 seçimleri sonrası oluşan parlemento, milletvekilleri sayısına göre şu şekildeydi:
AKP: 341
CHP: 112
MHP: 71
DTP: 22
ANAP: 2
BBP: 1
Kamer Genç: 1
2011 seçimleri sonra:
AKP: 326
CHP: 135
MHP: 53
BDP: 36
2007 seçimleri sonucu oluşan mecliste partilerin (100 ile -100 arasında değişen) iyilik katsayılarını belirleyelim.
AKP: Henüz askeri vesayet kalkmamıştı ve bununla mücadele eder görünüyordu ve kürt sorununda statükoculaşmamıştı. AB üyeliğini önemsiyordu. İyilik katsayısı olarak 20 diyebiliriz.
CHP: Başında Baykal... Statükocu, milliyetçi, alabildiğine devletçi. Katsayısı -90.
MHP: -90
Bağımsız aday olarak seçilen BBP, ANAP vekilleri ve Kamer Genc'i hesaba katmıyoruz, matematiksel olarak ihmal ediyoruz.
DTP: Sol blok ile seçime girdi, Emep, Dsip, Ödp gibi partilerin de desteğini aldı. Fakat muhatap alınmama gibi bir sorunları vardı, bu yüzden potansiyellerini kullanamadılar. İyilik katsayısı 50.
Buna göre 2007 meclisinin toplam iyilik katsayısı: -117.2
Şimdi gelelim 2011 meclisinde partilerin iyilik katsayılarına...
AKP: 9 yılın vermiş olduğu iktidar olma psikolojisi ile kendi dışındaki kesimleri dışlama ve baskı altına alma yoluna gitti. En iyi adamı iktidar koltuğuna koyarsanız o bile bir zaman sonra otoriterleşecek/kötüleşecektir. Akp'de bunun entkisi çok büyük. Geçen sürede askeri vesayeti deliğine soktu ama bu sefer ülkeyi adeta polis devletine dönüştürdü. Muhalif her kesimin üzerine polislerini ve onların gaz bombalarını, coplarını saldı. Demokratik vizyon konusunda 180 derece döndü. İyilik katsayısı -20
CHP: Kılıçdaroğlu ile bir dönüşüm sürecine girdi. Milliyetçi söylemini yumuşattı. Kürt sorununda görmezden gelme modundan çıktı. AKP'nin polis devletine karşı muhalif olmak zorunda. İyilik katsayısı: 10
MHP: Akp'nin bir faydası olmuşsa o da milliyetçi/ırkçı olmadan da oy alınabileceğini göstermesidir. Geçen seçimleri hatırladığımızda Chp-Mhp gerici ittifağı her fırsatta Akp'yi pkk ile işbirliği ile suçluyorlar, Akp karşısında alabildiğince milliyetçi propaganda yapıyorlardı. Fakat bu propagandaların hiçbir etkisi olmadı. Mhp bu sefer milliyetçiliğe çok yüklenmedi. Püskevit gibi daha insani propaganda yöntemleri seçti. Diyarbekir'de seneler sonra miting yaptı, her ne kadar hepiniz türksünüz demeye gitmiş olsa da bu da bir şeydir. Fakat 40 yıllık kani olur mu yani? Bu yüzden iyilik katsayısı -80
BDP: Sırrı Süreyya Önder tek başına partinin iyilik katsayısını 100'e yükseltir, hiç şüphesiz. Üstelik Altan Tan ve Şerafettin Elçi gibi pkk ile arasına mesafe koyan insanların da aday gösterilip seçilmesi, bir doğu geleneği olan "tek adamcılık", "tek tipçilik" geleneğini aşındırabilir.
2011 meclisinin puanı: -191.7
2007 meclisinin puanı: -126.5
Yani çok da bir şey değişmedi.
Evet Akp kendi statükosunu oluşturdu fakat Bdp daha güçlü bir şekilde meclise girdi. Yeni anayasa gibi bir gündem var. Akp anayasayı tek başına değiştiremeyecek ve diğer partilerle uzlaşı sağlamak zorunda kalacak.
Bakalım ne olacak.
Kendi bakış açınıza göre kendi hesabınızı buradan yapabilirsiniz.
2007 seçimleri sonrası oluşan parlemento, milletvekilleri sayısına göre şu şekildeydi:
AKP: 341
CHP: 112
MHP: 71
DTP: 22
ANAP: 2
BBP: 1
Kamer Genç: 1
2011 seçimleri sonra:
AKP: 326
CHP: 135
MHP: 53
BDP: 36
2007 seçimleri sonucu oluşan mecliste partilerin (100 ile -100 arasında değişen) iyilik katsayılarını belirleyelim.
AKP: Henüz askeri vesayet kalkmamıştı ve bununla mücadele eder görünüyordu ve kürt sorununda statükoculaşmamıştı. AB üyeliğini önemsiyordu. İyilik katsayısı olarak 20 diyebiliriz.
CHP: Başında Baykal... Statükocu, milliyetçi, alabildiğine devletçi. Katsayısı -90.
MHP: -90
Bağımsız aday olarak seçilen BBP, ANAP vekilleri ve Kamer Genc'i hesaba katmıyoruz, matematiksel olarak ihmal ediyoruz.
DTP: Sol blok ile seçime girdi, Emep, Dsip, Ödp gibi partilerin de desteğini aldı. Fakat muhatap alınmama gibi bir sorunları vardı, bu yüzden potansiyellerini kullanamadılar. İyilik katsayısı 50.
Buna göre 2007 meclisinin toplam iyilik katsayısı: -117.2
Şimdi gelelim 2011 meclisinde partilerin iyilik katsayılarına...
AKP: 9 yılın vermiş olduğu iktidar olma psikolojisi ile kendi dışındaki kesimleri dışlama ve baskı altına alma yoluna gitti. En iyi adamı iktidar koltuğuna koyarsanız o bile bir zaman sonra otoriterleşecek/kötüleşecektir. Akp'de bunun entkisi çok büyük. Geçen sürede askeri vesayeti deliğine soktu ama bu sefer ülkeyi adeta polis devletine dönüştürdü. Muhalif her kesimin üzerine polislerini ve onların gaz bombalarını, coplarını saldı. Demokratik vizyon konusunda 180 derece döndü. İyilik katsayısı -20
CHP: Kılıçdaroğlu ile bir dönüşüm sürecine girdi. Milliyetçi söylemini yumuşattı. Kürt sorununda görmezden gelme modundan çıktı. AKP'nin polis devletine karşı muhalif olmak zorunda. İyilik katsayısı: 10
MHP: Akp'nin bir faydası olmuşsa o da milliyetçi/ırkçı olmadan da oy alınabileceğini göstermesidir. Geçen seçimleri hatırladığımızda Chp-Mhp gerici ittifağı her fırsatta Akp'yi pkk ile işbirliği ile suçluyorlar, Akp karşısında alabildiğince milliyetçi propaganda yapıyorlardı. Fakat bu propagandaların hiçbir etkisi olmadı. Mhp bu sefer milliyetçiliğe çok yüklenmedi. Püskevit gibi daha insani propaganda yöntemleri seçti. Diyarbekir'de seneler sonra miting yaptı, her ne kadar hepiniz türksünüz demeye gitmiş olsa da bu da bir şeydir. Fakat 40 yıllık kani olur mu yani? Bu yüzden iyilik katsayısı -80
BDP: Sırrı Süreyya Önder tek başına partinin iyilik katsayısını 100'e yükseltir, hiç şüphesiz. Üstelik Altan Tan ve Şerafettin Elçi gibi pkk ile arasına mesafe koyan insanların da aday gösterilip seçilmesi, bir doğu geleneği olan "tek adamcılık", "tek tipçilik" geleneğini aşındırabilir.
2011 meclisinin puanı: -191.7
2007 meclisinin puanı: -126.5
Yani çok da bir şey değişmedi.
Evet Akp kendi statükosunu oluşturdu fakat Bdp daha güçlü bir şekilde meclise girdi. Yeni anayasa gibi bir gündem var. Akp anayasayı tek başına değiştiremeyecek ve diğer partilerle uzlaşı sağlamak zorunda kalacak.
Bakalım ne olacak.
Kendi bakış açınıza göre kendi hesabınızı buradan yapabilirsiniz.
Saygı bekleyen saygısızlar
Halkın tercihine saygı duyacaksın vıdı vıdı vıdı vıdı... Halk Akp'yi tercih etti, demokrasi, eşitlik, tercih, özgür irade, vıdı vıdı vıdı...
BDP şantajla, baskıyla oy topladı, hepsi terörörör vıdı vıdı vıdı...
BDP şantajla, baskıyla oy topladı, hepsi terörörör vıdı vıdı vıdı...
10 Haziran 2011 Cuma
9 Haziran 2011 Perşembe
Yörükler ve Yörük Dili
Yazıda kullanılan harflerin açıklamaları:
ñ: nazal (genizsi) n, eskiden kaf-ı turkî denilirdi. Osmanlıca'da kâf harfinin üzerine üç nokta konarak gösterilirdi fakat konuşma dilinde kullanılmamıştır. Bu sese kaf-ı turkî denmesinin sebebi müstakil bir ses olarak sadece turkî dillerde olmasıdır. Farsça, kürtçe ve arapçada yoktur.
Tengri diye yazılan eski sözcük, aslında n ve g harflerini ayrı ayrı barındırmaz. Bu tek bir sestir. Batı dillerinde bu harf olmadığı için ng şeklinde yazmışlar, bizim dilbilgisinden ve türkçeden habersiz taklitçi türkçüler de olayı anlamamışlar. Bu sözün doğru yazılmış hali Teñri'dir.
q: kalın k sesi. g'ye benzer...
ë: geniş e. a ile e arasında bir ses. (Örn. ingilizce 'apple' derken ilk harf)
í: açık ı. a ile ı arasında bir ses.
ê: açık i sesi. e ile i arası bir ses.
ô: açık u sesi, o ile u arasında bir ses.
õ: ü sesi. ö ile ü arasında bir ses.
: : iki nokta üst üste işareti kendinden önce gelen sesli harfi uzatmak için kullanılmıştır.
Bundan sonra paragrafları "yörük dili"nde yazacağım. Tabi ki hem hiçbir bilimsel araştırma yapılmamış olması hem de bu dili çocukluğumdan beri duymadığım (sadece köye ziyarete gittiğimde kısa süreliğine duyuyorum) için bazı yerlerinde hatalar olacaktır. Harfleri de tamamen kendim uydurdum (ñ,q ve ë hariç)
Mëtrodaydım, moderen, la:ik, türkcü, atatürkcü olduu añnaşılan bi genç qız anasınıñ qoñuşmasından ırahatsız o:muş, "anne doğru düzgün konuş, türkçe konuş" deyë bağırdí. Kendê anasınıñ dilinë bilë yabancí o:muş, ta: do:rusô yabancí idilmiş... Tëk tipci, otoritë: kemalis rejim esasında sa:decë kürtlerê sadece ërmenilerê del, hër türlõ farqlılıqlarí dışlayan ve aşşaa gören bi añnayışa sa:hibdir. Sa:decë dışlamaq ve aşşaa görmek del, bi de yoq saya:, görmëzden gelir. Bütün farqlılıqlarí "do:rudan", "gözelden" sapma olaraq görür.
Dabi ki yörüklen dilinê dë 'dooru türkçë'dën bi sapma olaraq algıla:. Yañnış qoñuşma, yañnış tela:fuz zannide:. Kövlõ millietiniñ cehalëtinden ötürõ türkçeyi do:ru qonuşamadığıní zannide:.
Ëvët bu girişden so:ña gelem yörüklen kim olduuna.
İresmi: tarihiñ "Orta Asıya'dan Göç" deyë bi efsanesi va. Bu efsaneyë görë, Anadolu'daki bütün türkle: Orta Asya'dan ge:mişle:. Bütün türklen soyô Orta Asya'daki ëskê türklere dayañıyo. Halbuqu yalañ. Anadolu'daki türkce qoñuşan halqın az bi qısmı Orta Asıya'dan geldê, çoğusô zatinden hëp Anadoludaydí. Şindi soraca:ñız, pëkëyi Orta Asıya'dan gelen göçëbë ve sayıca az qavim nası oldu da yerleşik qavimleri türkleştirdê dëyë? Burda olan işe esasında türk kültürünüñ yunan kültürünü türkleştirmesi del, islam kültürünüñ hıristiyanları müslümanlaştırmasí.
Gerçekdë herhañgı bi co:rafyaya baqdıımızda halqınıñ etnik/ırqsal yapısınıñ ne son biñ sene ne de üçbiñ beşbiñ senë evvelinden del çoq ta: öncele:den itibarën şekillenmiş oldu:nu görürüz. Anadolu'ya ilk yerleşim en erkeninden altí biñ yıl öncesinë dayanır. Altí biñ yıl öncesindë yunanca da yoqdu türkçë de. Hint-Avruba dillerê ta: birleşikti yahud yeñi yeñi ayrılıyodu. Anadolunuñ ilk yerleşimcileriniñ Hint-Avrupa kökenli olup olmadığı da bilinmêyo. Hint-Avrubalıla: gelmeden önce dë eski insanlan var olduu muhaqqaq.
Yeñi gelen savaşcí, yönetici qavim kendi dilini egemen yapmış. Dillen farqlılaşmasınıñ bi sëbëbi dë yeñi diliñ, yerleşik halq tarafından iradsizce deñiştirilmesi.
Genetik araştırmalan sonuçla:na baqtıımızda gördüümüz şu ki; Anadolu ve çëvrësiniñ genetik yapısı çok deñişmemiş. Hëp ayní. Anadolu, Yunanistan, Ërmënistan, Kürdistan, Suriyë, Iraq, Lübnan falan hëp burala: gënël olaraq aynı ëtnik yapıya sahib.
Ö:le hër türkçe qonuşanın dedelerê biñ yıl evvel Orta Asıya'dan göç itmiş delle: Emme gine de bi göç olduu muhaqqaq. İşde bu göç idenle, türkmen boylarí.
Türkmen gurubu, diğer türki: grupla:dan genetik olarak zatinden farqlıdırla: Qıpcaq (Qazaq, Qırqız vs.) ve Uygur (Özbëk, Uygur) grupları fenotip olaraq birbirine yaqın ve mongoloid emme türkmenle: bunnadan ayrılıyo. Türkmen gruplana, türki: ve irani: qarışımı bile deñilebilir. Hëm de bunuñ ta: islamlaşma başlamadan evvel olması da mümkün. Böyün Türkmenistan'daki türkmenle:de dë türki: fenotip bulunsa da mesela bi Qazaqla:daki gibi del.
İşde, her ne isë Orta Asıya'dan göç idenlë: türkmenle:, yani yörükle:. Afganistan ve Horosan ve başqa başqa tarafla:dan göç itdile:. Anadolu'da bazısı 17. yüzyıldan evvel yerleşik haya:ta geçdile: Bunnara yapdıqları işlere göre;
- Manav
- Tahtací
- Qasap
gibi isimle: verildi.
Yani bu etnik topluluqla: yani yörükle: asıl Orta Asya'dan göç iden tek grup. Geri qalanla: zatinden yerleşikdi Anadolu'da.
Bi dë gë:mişle: esas türkë türkcülük taslayola:. Göya bizim anala:mızıñ qonuşduu dil esas türkce delmiş de bilmem neymiş. Aslında işin hakiqatı, İstanbul türkcesi, "bozma" bi türkcedir.
Yörükle:de az da olsa türki: fenotipi va. Az olmasınıñ sëbëbini yuqa:da açıqladın. Zatinden bütün türkmen gruplandaki türki: fenotipi diğerle:ne görë ta: az.
"Esas türk" olan yörük çocuqlarí, bazen capon bazen de benim gibi moğol laqabı alabilirle:. Çünkõ gözle:deki çekiklik gibê Orta Asıyadakê türk qavimlende de bulunan mongoloid (bu gënël olaraq bütün Asıya halqlarındakı ortaq fenotipi belirtmek için qullanılır, sa:decë moğolla: qasdêdilmez) fenotipe sahipdirle:.
ñ: nazal (genizsi) n, eskiden kaf-ı turkî denilirdi. Osmanlıca'da kâf harfinin üzerine üç nokta konarak gösterilirdi fakat konuşma dilinde kullanılmamıştır. Bu sese kaf-ı turkî denmesinin sebebi müstakil bir ses olarak sadece turkî dillerde olmasıdır. Farsça, kürtçe ve arapçada yoktur.
Tengri diye yazılan eski sözcük, aslında n ve g harflerini ayrı ayrı barındırmaz. Bu tek bir sestir. Batı dillerinde bu harf olmadığı için ng şeklinde yazmışlar, bizim dilbilgisinden ve türkçeden habersiz taklitçi türkçüler de olayı anlamamışlar. Bu sözün doğru yazılmış hali Teñri'dir.
q: kalın k sesi. g'ye benzer...
ë: geniş e. a ile e arasında bir ses. (Örn. ingilizce 'apple' derken ilk harf)
í: açık ı. a ile ı arasında bir ses.
ê: açık i sesi. e ile i arası bir ses.
ô: açık u sesi, o ile u arasında bir ses.
õ: ü sesi. ö ile ü arasında bir ses.
: : iki nokta üst üste işareti kendinden önce gelen sesli harfi uzatmak için kullanılmıştır.
Bundan sonra paragrafları "yörük dili"nde yazacağım. Tabi ki hem hiçbir bilimsel araştırma yapılmamış olması hem de bu dili çocukluğumdan beri duymadığım (sadece köye ziyarete gittiğimde kısa süreliğine duyuyorum) için bazı yerlerinde hatalar olacaktır. Harfleri de tamamen kendim uydurdum (ñ,q ve ë hariç)
Mëtrodaydım, moderen, la:ik, türkcü, atatürkcü olduu añnaşılan bi genç qız anasınıñ qoñuşmasından ırahatsız o:muş, "anne doğru düzgün konuş, türkçe konuş" deyë bağırdí. Kendê anasınıñ dilinë bilë yabancí o:muş, ta: do:rusô yabancí idilmiş... Tëk tipci, otoritë: kemalis rejim esasında sa:decë kürtlerê sadece ërmenilerê del, hër türlõ farqlılıqlarí dışlayan ve aşşaa gören bi añnayışa sa:hibdir. Sa:decë dışlamaq ve aşşaa görmek del, bi de yoq saya:, görmëzden gelir. Bütün farqlılıqlarí "do:rudan", "gözelden" sapma olaraq görür.
Dabi ki yörüklen dilinê dë 'dooru türkçë'dën bi sapma olaraq algıla:. Yañnış qoñuşma, yañnış tela:fuz zannide:. Kövlõ millietiniñ cehalëtinden ötürõ türkçeyi do:ru qonuşamadığıní zannide:.
Ëvët bu girişden so:ña gelem yörüklen kim olduuna.
İresmi: tarihiñ "Orta Asıya'dan Göç" deyë bi efsanesi va. Bu efsaneyë görë, Anadolu'daki bütün türkle: Orta Asya'dan ge:mişle:. Bütün türklen soyô Orta Asya'daki ëskê türklere dayañıyo. Halbuqu yalañ. Anadolu'daki türkce qoñuşan halqın az bi qısmı Orta Asıya'dan geldê, çoğusô zatinden hëp Anadoludaydí. Şindi soraca:ñız, pëkëyi Orta Asıya'dan gelen göçëbë ve sayıca az qavim nası oldu da yerleşik qavimleri türkleştirdê dëyë? Burda olan işe esasında türk kültürünüñ yunan kültürünü türkleştirmesi del, islam kültürünüñ hıristiyanları müslümanlaştırmasí.
Gerçekdë herhañgı bi co:rafyaya baqdıımızda halqınıñ etnik/ırqsal yapısınıñ ne son biñ sene ne de üçbiñ beşbiñ senë evvelinden del çoq ta: öncele:den itibarën şekillenmiş oldu:nu görürüz. Anadolu'ya ilk yerleşim en erkeninden altí biñ yıl öncesinë dayanır. Altí biñ yıl öncesindë yunanca da yoqdu türkçë de. Hint-Avruba dillerê ta: birleşikti yahud yeñi yeñi ayrılıyodu. Anadolunuñ ilk yerleşimcileriniñ Hint-Avrupa kökenli olup olmadığı da bilinmêyo. Hint-Avrubalıla: gelmeden önce dë eski insanlan var olduu muhaqqaq.
Yeñi gelen savaşcí, yönetici qavim kendi dilini egemen yapmış. Dillen farqlılaşmasınıñ bi sëbëbi dë yeñi diliñ, yerleşik halq tarafından iradsizce deñiştirilmesi.
Genetik araştırmalan sonuçla:na baqtıımızda gördüümüz şu ki; Anadolu ve çëvrësiniñ genetik yapısı çok deñişmemiş. Hëp ayní. Anadolu, Yunanistan, Ërmënistan, Kürdistan, Suriyë, Iraq, Lübnan falan hëp burala: gënël olaraq aynı ëtnik yapıya sahib.
Ö:le hër türkçe qonuşanın dedelerê biñ yıl evvel Orta Asıya'dan göç itmiş delle: Emme gine de bi göç olduu muhaqqaq. İşde bu göç idenle, türkmen boylarí.
Türkmen gurubu, diğer türki: grupla:dan genetik olarak zatinden farqlıdırla: Qıpcaq (Qazaq, Qırqız vs.) ve Uygur (Özbëk, Uygur) grupları fenotip olaraq birbirine yaqın ve mongoloid emme türkmenle: bunnadan ayrılıyo. Türkmen gruplana, türki: ve irani: qarışımı bile deñilebilir. Hëm de bunuñ ta: islamlaşma başlamadan evvel olması da mümkün. Böyün Türkmenistan'daki türkmenle:de dë türki: fenotip bulunsa da mesela bi Qazaqla:daki gibi del.
İşde, her ne isë Orta Asıya'dan göç idenlë: türkmenle:, yani yörükle:. Afganistan ve Horosan ve başqa başqa tarafla:dan göç itdile:. Anadolu'da bazısı 17. yüzyıldan evvel yerleşik haya:ta geçdile: Bunnara yapdıqları işlere göre;
- Manav
- Tahtací
- Qasap
gibi isimle: verildi.
Yani bu etnik topluluqla: yani yörükle: asıl Orta Asya'dan göç iden tek grup. Geri qalanla: zatinden yerleşikdi Anadolu'da.
Bi dë gë:mişle: esas türkë türkcülük taslayola:. Göya bizim anala:mızıñ qonuşduu dil esas türkce delmiş de bilmem neymiş. Aslında işin hakiqatı, İstanbul türkcesi, "bozma" bi türkcedir.
Yörükle:de az da olsa türki: fenotipi va. Az olmasınıñ sëbëbini yuqa:da açıqladın. Zatinden bütün türkmen gruplandaki türki: fenotipi diğerle:ne görë ta: az.
"Esas türk" olan yörük çocuqlarí, bazen capon bazen de benim gibi moğol laqabı alabilirle:. Çünkõ gözle:deki çekiklik gibê Orta Asıyadakê türk qavimlende de bulunan mongoloid (bu gënël olaraq bütün Asıya halqlarındakı ortaq fenotipi belirtmek için qullanılır, sa:decë moğolla: qasdêdilmez) fenotipe sahipdirle:.
3 Haziran 2011 Cuma
22 Mayıs 2011 Pazar
Pascal'ın beklenen değer teorisi
Olasılık teorisinin kurucularından Pascal'ın beklenen değer teorisi üzerinden, dindarlık mı dinsizlik mi daha akıllıcadır sorusuna verdiği cevabı eleştireceğim saygıdeğer okurlar. :)
Önceliklen beklenen değer nedir bi bakalım.
Beklenen değer, olasılık kuramına ait bir kavram ve bildiğin "ortalama değer" demek. Örneğin elimizde 1,2,3 sayıları yazılmış 10 adet kağıt olsun.
1 sayısı: 5 adet
2 sayısı: 3 adet
3 sayısı: 2 adet
yazılmış farzedelim. Buna göre bu 10 kağıttan rastgele birini seçtiğimizde beklenen değerimiz bunların ağırlıklı ortalaması olacaktır.
Bu örnekte: (1x5 + 2x3 + 3x2 )/10 = 1,7. Beklenen değer 1,7'dir yani bir kağıt çektiğimizde 1,7 gelmesini bekleriz. Tabi ki 1,7 gelmez ama bir sürü çekim yaptığımızda çektiğimiz sayıların ortalaması 1,7'ye yaklaşır.
Her neyse... işte basitçe beklenen değer bu demek. Tüm ihtimallerin ağırlıklı ortalaması...
Pascal bunu tercih işlemlerine uygulamış bir de, boş durmamış sadece matematik değil felsefe de yapmış yani.
Mesela bir piyango düşünelim. Piyangonun bize çıkma ihtimali diyelim ki 100.000'de 1. Kazanacağımız para ise 100.000 lira olsun. Piyango biletinin ücreti ise 2 lira diyelim.
Şimdi bu senaryo üzerinden beklenen değer teorisini işletelim:
Eğer piyango bileti alırsak; 1/100000 x 100000 = 1 lira kazanacağız demektir. Çünkü beklenen değerimiz bu. 1 lira.
Peki bu 1 lira için 2 lira vermek akıl karı mıdır? Pascal'a göre değildir, bana göre de değidir.
Pascal aynı mantığı dindarlık ve dinsizlik üzerine de uygulamış.
Eğer ölümden sonra tekrar yaşam varsa dindar bir yaşam sonucu elde edilecek "kazanç" sonsuzdur, çünkü sonsuz cennet, kayıp ise bir insan ömrü süresince katlanılacak emir ve yasaklar silsilesi yani kayıp bir insan ömrü...
Dinsiz/hedonist bir yaşam sonucu elde edilecek kazanç bir insan ömrü, fakat kayıp ise cehennem yani sonsuz acı.
Şimdi bunları kıyaslamış Pascal:
Dindar bir yaşamdaki beklenen değer = (ölümden sonra hayatın olma ihtimali) x sonsuz yaşam + (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (kaydebilen bir ömür)
Dinsiz/Hedonist bir yaşamdan beklenen değer = (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (tüm hazların yaşandığı bir insan ömrü) + (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (sonsuz cehennem)
İşin içine sonsuzluk girdiği için matematiksel olarak yukarıdaki denklemler, dindar yaşamdan beklenen değeri sonsuz iyi, hedonist yaşamdan beklenen değeri ise sonsuz kötü yapar.
Amma lakin ki o öyle değildir.
Pascal, dindar yaşam derken, ona, hangi dinin dindarlığı diye soran olmamış anlaşılan.
Teoriyi daha geniş bir alana uyguladığımızda elimizde kala kala belirsizlik kalır. Çünkü hristiyan olsak, islamın gerçek din olma ihtimaline binaen sonsuz cehennem, müslüman olsak hristiyanlığın gerçek din olmasına binaen yine sonsuz cehennem ihtimalleri belirir. Bu ihtimalleri her türlü dine uyguladığımızda elimizde sonsuz x 0 gibi belirsizlikler kalır.
Önceliklen beklenen değer nedir bi bakalım.
Beklenen değer, olasılık kuramına ait bir kavram ve bildiğin "ortalama değer" demek. Örneğin elimizde 1,2,3 sayıları yazılmış 10 adet kağıt olsun.
1 sayısı: 5 adet
2 sayısı: 3 adet
3 sayısı: 2 adet
yazılmış farzedelim. Buna göre bu 10 kağıttan rastgele birini seçtiğimizde beklenen değerimiz bunların ağırlıklı ortalaması olacaktır.
Bu örnekte: (1x5 + 2x3 + 3x2 )/10 = 1,7. Beklenen değer 1,7'dir yani bir kağıt çektiğimizde 1,7 gelmesini bekleriz. Tabi ki 1,7 gelmez ama bir sürü çekim yaptığımızda çektiğimiz sayıların ortalaması 1,7'ye yaklaşır.
Her neyse... işte basitçe beklenen değer bu demek. Tüm ihtimallerin ağırlıklı ortalaması...
Pascal bunu tercih işlemlerine uygulamış bir de, boş durmamış sadece matematik değil felsefe de yapmış yani.
Mesela bir piyango düşünelim. Piyangonun bize çıkma ihtimali diyelim ki 100.000'de 1. Kazanacağımız para ise 100.000 lira olsun. Piyango biletinin ücreti ise 2 lira diyelim.
Şimdi bu senaryo üzerinden beklenen değer teorisini işletelim:
Eğer piyango bileti alırsak; 1/100000 x 100000 = 1 lira kazanacağız demektir. Çünkü beklenen değerimiz bu. 1 lira.
Peki bu 1 lira için 2 lira vermek akıl karı mıdır? Pascal'a göre değildir, bana göre de değidir.
Pascal aynı mantığı dindarlık ve dinsizlik üzerine de uygulamış.
Eğer ölümden sonra tekrar yaşam varsa dindar bir yaşam sonucu elde edilecek "kazanç" sonsuzdur, çünkü sonsuz cennet, kayıp ise bir insan ömrü süresince katlanılacak emir ve yasaklar silsilesi yani kayıp bir insan ömrü...
Dinsiz/hedonist bir yaşam sonucu elde edilecek kazanç bir insan ömrü, fakat kayıp ise cehennem yani sonsuz acı.
Şimdi bunları kıyaslamış Pascal:
Dindar bir yaşamdaki beklenen değer = (ölümden sonra hayatın olma ihtimali) x sonsuz yaşam + (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (kaydebilen bir ömür)
Dinsiz/Hedonist bir yaşamdan beklenen değer = (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (tüm hazların yaşandığı bir insan ömrü) + (ölümden sonra hayatın olmama ihtimali) x (sonsuz cehennem)
İşin içine sonsuzluk girdiği için matematiksel olarak yukarıdaki denklemler, dindar yaşamdan beklenen değeri sonsuz iyi, hedonist yaşamdan beklenen değeri ise sonsuz kötü yapar.
Amma lakin ki o öyle değildir.
Pascal, dindar yaşam derken, ona, hangi dinin dindarlığı diye soran olmamış anlaşılan.
Teoriyi daha geniş bir alana uyguladığımızda elimizde kala kala belirsizlik kalır. Çünkü hristiyan olsak, islamın gerçek din olma ihtimaline binaen sonsuz cehennem, müslüman olsak hristiyanlığın gerçek din olmasına binaen yine sonsuz cehennem ihtimalleri belirir. Bu ihtimalleri her türlü dine uyguladığımızda elimizde sonsuz x 0 gibi belirsizlikler kalır.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
